Budzisz się zlany potem, termometr pokazuje 38°C – co robić?
Tekst w ramach akcji Bezpieczne Leki. Więcej informacji na dole wpisu.
Znasz to uczucie. Dreszcze, ból głowy, ogólne rozbicie. Sięgasz po termometr i widzisz 38°C. Pierwsza myśl? Szybko połknąć tabletkę i wrócić do normalności. Ale spokojnie – zanim otworzysz apteczkę, warto się na chwilę zatrzymać. Okazuje się bowiem, że gorączka to nie zawsze wróg, z którym trzeba walczyć za wszelką cenę. Czasem jest Twoim najlepszym sprzymierzeńcem w walce z infekcją.
Gorączka to naturalny mechanizm obronny organizmu, który ewoluował przez miliony lat. Kiedy wirusy lub bakterie atakują, Twój układ odpornościowy celowo podnosi temperaturę ciała. Dlaczego? Bo większość patogenów ma problemy z namnażaniem się w wyższej temperaturze. Dodatkowo gorączka przyspiesza pracę komórek odpornościowych, które skuteczniej niszczą intruzów. Zbijając gorączkę zbyt szybko i zbyt często, możesz paradoksalnie przedłużyć czas choroby.
Spis treści
Kiedy gorączka faktycznie potrzebuje interwencji?
Pewnie zastanawiasz się teraz: skoro gorączka pomaga, to dlaczego w ogóle ją zbijać? Odpowiedź jest prosta – wszystko zależy od kontekstu. Gorączka 38°C u zdrowego dorosłego człowieka, który czuje się względnie dobrze, to zupełnie inna sytuacja niż ta sama temperatura u osoby z chorobami serca lub u małego dziecka, które nie może zasnąć i odmawia picia.
Warto sięgnąć po lek przeciwgorączkowy, gdy temperatura przekracza 38,5°C i znacząco pogarsza samopoczucie. Jeśli nie możesz spać, odczuwasz silny ból głowy lub mięśni, albo gorączka powoduje, że nie jesteś w stanie pić odpowiedniej ilości płynów – to sygnał, że wsparcie farmakologiczne ma sens. Organizm potrzebuje odpoczynku i nawodnienia do walki z infekcją, a jeśli gorączka Ci to uniemożliwia, rozsądne jest jej złagodzenie.
Które sygnały powinny zaniepokoić?
Istnieją sytuacje, w których gorączka wymaga pilnej konsultacji lekarskiej, niezależnie od jej wysokości. Jeśli utrzymuje się dłużej niż trzy dni mimo stosowania leków przeciwgorączkowych, pojawia się wysypka, sztywność karku, silny ból brzucha lub problemy z oddychaniem – nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Podobnie gdy gorączka wraca po kilku dniach poprawy lub towarzyszą jej objawy odwodnienia jak suche usta, ciemny mocz czy zawroty głowy przy wstawaniu.
Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z przewlekłymi chorobami serca, płuc czy nerek, a także kobiety w ciąży. U seniorów gorączka może przebiegać skąpoobjawowo, więc nawet niewielkie podwyższenie temperatury u osoby starszej zasługuje na uwagę. U dzieci poniżej 3 miesiąca życia każda gorączka wymaga natychmiastowej konsultacji pediatrycznej.
Który lek wybrać, gdy ból nie odpuszcza?
Gdy już zdecydujesz, że pora sięgnąć po pomoc farmakologiczną, stoisz przed wyborem: paracetamol czy ibuprofen? Oba leki skutecznie obniżają gorączkę i łagodzą ból, ale działają nieco inaczej i mają różne profile bezpieczeństwa. Znajomość tych różnic pozwoli Ci dokonać mądrego wyboru dopasowanego do Twojej sytuacji.
Paracetamol, dostępny między innymi jako APAP (kliknij i poznaj ten lek lepiej) czy Paracetamol Aurovitas, to klasyka domowej apteczki. Działa głównie na ośrodkowy układ nerwowy, podnosząc próg bólowy i regulując temperaturę ciała. Jego wielką zaletą jest delikatność dla żołądka – możesz go przyjąć nawet na czczo, co przyspiesza działanie. Jest też bezpieczny dla większości osób, w tym kobiet w ciąży i karmiących. Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych to 3-4 gramy, ale warto pamiętać o zachowaniu co najmniej 4-godzinnych odstępów między tabletkami.
IBUM EXPRESS FORTE (kapsułki miękkie – szybkie wchłanianie) zawierający ibuprofen to z kolei przedstawiciel niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Oprócz działania przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, skutecznie łagodzi również stan zapalny – co czyni go szczególnie przydatnym przy bólach gardła, ucha czy zatok, gdzie zapalenie odgrywa kluczową rolę. Działa nieco dłużej niż paracetamol, ale wymaga większej ostrożności u osób z problemami żołądkowymi, chorobami nerek czy nadciśnieniem.
Praktyczne wskazówki przy wyborze leku
Jeśli gorączce towarzyszy głównie ból głowy i ogólne rozbicie, APAP lub Paracetamol Aurovitas będą doskonałym wyborem – szybko wchłaniane, dobrze tolerowane i skuteczne. Gdy jednak dominuje ból gardła z wyraźnym stanem zapalnym lub bóle mięśniowe typowe dla grypy, IBUM EXPRESS FORTE może przynieść większą ulgę dzięki dodatkowej aktywności przeciwzapalnej.
Nie łącz różnych leków przeciwgorączkowych bez konsultacji z farmaceutą. Choć teoretycznie paracetamol i ibuprofen można stosować naprzemiennie, w praktyce łatwo o pomyłkę z dawkowaniem lub nieświadome połączenie z innymi preparatami zawierającymi te same substancje. Zawsze sprawdzaj skład leków złożonych na przeziębienie – wiele z nich już zawiera paracetamol.
Co jeszcze pomaga, gdy temperatura rośnie?
Leki to tylko część strategii radzenia sobie z gorączką. Równie ważne jest to, co robisz między dawkami. Nawodnienie stoi na pierwszym miejscu – gorączkujący organizm traci znacznie więcej płynów niż zwykle poprzez pocenie się i przyspieszony oddech. Pij regularnie, nawet jeśli nie odczuwasz pragnienia. Woda, herbata, ciepły rosół – wszystko się liczy.
Odpoczynek to drugi filar zdrowienia. Twój układ odpornościowy pracuje na najwyższych obrotach i potrzebuje energii. Nie próbuj przechodzić infekcji na nogach, nie bierz tabletek przeciwgorączkowych tylko po to, żeby móc pójść do pracy. To przepis na przedłużenie choroby i zarażenie współpracowników. Pozwól sobie na kilka dni w łóżku z książką lub ulubionymi serialami – Twoje ciało Ci podziękuje.
Unikaj ekstremalnych metod chłodzenia. Zimne kąpiele czy okłady z lodu mogą być nieprzyjemne i paradoksalnie wywołać dreszcze, które dodatkowo podnoszą temperaturę. Lepiej sprawdza się letnia woda na czoło i nadgarstki oraz lekkie, przewiewne ubranie. Pokój, w którym odpoczywasz, powinien być chłodny, ale nie zimny.
Podsumowanie
Teraz wiesz, że gorączka 38°C to często sygnał, że Twój organizm aktywnie walczy z infekcją – i nie zawsze wymaga natychmiastowego zbijania. Pamiętaj, żeby sięgać po leki przeciwgorączkowe przede wszystkim wtedy, gdy temperatura znacząco pogarsza Twoje samopoczucie lub uniemożliwia odpoczynek i nawadnianie. Wybierając między paracetamolem a ibuprofenem, kieruj się charakterem towarzyszących objawów i swoim stanem zdrowia. Najważniejsze jednak, by słuchać swojego ciała – jeśli coś Cię niepokoi, gorączka nie ustępuje lub pojawiają się nowe objawy, nie zwlekaj z konsultacją lekarską.
Ten artykuł powstał w ramach akcji Bezpieczne Leki, która ma na celu poszerzać wiedzę Pacjentów w temacie bezpieczeństwa stosowania leków. Organizatorem akcji jest portal Leki.pl. Więcej informacji na www.BezpieczneLeki.pl.
Bibliografia
• APAP – Charakterystyka Produktu Leczniczego
• IBUM EXPRESS FORTE – Charakterystyka Produktu Leczniczego
• PARACETAMOL AUROVITAS – Charakterystyka Produktu Leczniczego
